INONOTUS OBLIQUUS (ЧАГА) БИОТЕХНОЛОГИЯНЫҢ ПЕРСПЕКТИВАЛЫ ОБЪЕКТІСІ РЕТІНДЕ: IN VITRO ӨСІРУ ЖӘНЕ ҚОРЕКТІК ОРТАНЫҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУЫ

Сәрсен Аманжолов атындағы ШҚУ өсімдіктер биологиясы және биотехнология зертханасында in vitro мәдениетіне енгізуге және әртүрлі қоректік ортада Inonotus obliquus (чага) саңырауқұлағының өсу ерекшеліктерін зерттеуге арналған зерттеу жүргізілуде. Чага Еуразияның солтүстік өңірлерінің халық медицинасында дәстүрлі түрде пайдаланылатын кеңінен танымал дәрілік макромицет болып табылады және соңғы жылдары биологиялық белсенді қосылыстардың көзі ретінде өсіп келе жатқан қызығушылықты тартуда.

Жұмысты кіші ғылыми қызметкер Алексей Гладышев орындайды және in vitro жағдайында Inonotus obliquus тұрақты мәдениетін алуға зертханалық тәсілді әзірлеуге, сондай-ақ қоректік ортаның құрамының мицелийдің өсу қарқындылығына әсерін салыстырмалы бағалауға бағытталған. Зерттеу мицелиалды биомассаны алуды және саңырауқұлақтың метаболикалық белсенділігін зерделеуді қоса алғанда, одан әрі биотехнологиялық әзірлемелер үшін әдіснамалық негіз қалыптастырады.

Зерттеу әдіснамасы ретімен қайта себу сериясы арқылы мицелийді тұрақтандыра отырып, in vitro мәдениетіне изолятты кезең-кезеңмен енгізуді қамтиды. Эксперименттік бөлім температура мен жарықтандыру жағдайында қатты қоректік ортаның бірнеше нұсқасында Inonotus obliquus таза штаммын өсіруді қарастырады. Мицелияның өсуі культивациялаудың белгіленген кезеңі ішінде колониялардың радиалдық кеңею динамикасы бойынша бағаланады.

Жұмыстың практикалық маңыздылығы табиғи экожүйеден тыс шағаны өсiруге ресурс үнемдейтiн және экологиялық қауiпсiз биотехнологиялық тәсiлдердi әзiрлеу үшiн ғылыми негiз жасау болып табылады. Зерттеу барысында алынған деректер саңырауқұлақ биомассасын және биологиялық белсенді заттарды алу технологияларын әзірлеу кезінде, сондай-ақ Inonotus obliquus табиғи популяцияларына антропогендік жүктемені төмендету үшін пайдаланылуы мүмкін.

Жұмыс биотехнологияларды дамытудың басым бағыттары шеңберінде орындалады.