9 февраля 2026


АМАНЖОЛОВ УНИВЕРСИТЕТІНІҢ ПРОРЕКТОРЫНЫҢ МАҚАЛАСЫ «КАЗАХСТАНСКАЯ ПРАВДА» ГАЗЕТАСЫНДА ЖАРИЯЛАНДЫ

«Казахстанская правда» республикалық газетінде Сәрсен Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан университетінің Басқарма төрағасының орынбасары – стратегиялық даму және халықаралық ынтымақтастық жөніндегі проректоры Ирина Ровнякова жазған мақала жарық көрді. Мақала Қазақстан Республикасының жаңа Конституция жобасына арналған.

Мақалада Конституция жобасы тарихи маңызы бар құжат екені атап көрсетіледі, ол елдің болашағына стратегиялық көзқарасты бейнелейді. Жоба ұлттық дамудың жол картасын қалыптастырады, оның ортасында адам — оның білімі, қадір-қасиеті және шығармашылық әлеуеті тұр.

Жаңа Конституция адамның алдыңғы қатарға шығатынын ерекше атап өту керек: оның құқықтары, бостандықтары және өмірлік құндылықтары — ең басты мемлекеттік бағаға айналады. Мемлекет тек әлеуметтік реттеуші ғана емес, әрбір азаматтың білім, құндылықтар мен болашаққа жауапкершілігін дамыту жағдайларын жасаушы ретінде қарастырылады.

Мақалада сонымен қатар Конституцияда алғаш рет білім, мәдениет, ғылым және инновацияларға қатысты стратегиялық бағыттар прeамбулaда бекітілгені айтылады. Бұл бағыттар тұрақты дамудың негізгі көздері ретінде қарастырылады, олар адам капиталының қалыптасуына ықпал етеді және елдің жаһандық аренадағы бәсекеге қабілеттілігін анықтайды. Білім мен мәдениет арқылы азаматтық жауапкершілік, түрлілікке құрмет және ұрпақтар арасындағы байланыс құндылықтары қалыптасады.

Мақалада жаңа Конституция білім жүйесін нығайтады: тегін орта білім, мемлекеттік жоғары оқу орындарына конкурс негізінде қабылдау және оқу сапасының бірыңғай стандарттары қамтамасыз етіледі. Мұндай тәсіл студенттердің сыни ойлау мен шығармашылық әлеуетін дамыта алатын интеллектуалды еркін және қауіпсіз білім кеңістігін қалыптастырады.

Сонымен қатар, ғылым мен инновацияларға қолдау көрсетіледі: Конституция академиялық еркіндік, зияткерлік меншік құқықтарын қорғау жағдайларын қалыптастырады, ғылыми-техникалық және өнер шығармашылығын ынталандырады. Бұл университеттердің идеялар, технологиялар және стартаптар генераторы болуына мүмкіндік береді. Білім, ғылым және инновациялар өзара байланысты жүйені құрап, елдің технологиялық дамуын қамтамасыз етеді.

Мақалада ақпараттық ашықтыққа, экологиялық жауапкершілікке және табиғи мұраны сақтау мәселелеріне де ерекше көңіл бөлінген. Экология өмір сапасының және тұрақты дамудың ажырамас бөлігі ретінде қарастырылады, ал табиғатқа саналы қатынас әрбір азаматтың борышы ретінде бекітіледі.

Мақалада жаңа Конституция университет қауымдастығына маңызды миссия жүктейтіні атап көрсетіледі: білім мен инновация орталығы болу, ғылыми-зерттеу жұмыстарын дамыту, заманауи педагогикалық технологияларды енгізу, экономикамен серіктестікті нығайту, студенттерге азаматтық жауапкершілік, патриотизм және экологиялық сана тәрбиелеу.

Мақала қорытындысында жаңа Конституция жобасы халықтың зияткерлігі мен білімге деген сенімінің актісі болып табылатыны және әрбір азаматтың белсенді азаматтық ұстанымы, әсіресе болашақ ұрпақ пен Қазақстанның әділдік, білім және инновацияға негізделген тұрақты дамуы үшін маңызды екені атап өтіледі.