АДАМ КАПИТАЛЫ — НАЗАР ОРТАЛЫҒЫНДА: AMANZHOLOV UNIVERSITY-ДЕ ШҚО-ДАҒЫ ТЕХНИКАЛЫҚ ЖӘНЕ КӘСІПТІК БІЛІМ БЕРУДІҢ БОЛАШАҒЫ ТАЛҚЫЛАНДЫ

Жаңа заманның сын-қатерлеріне жауап бере алатын маманды қалай даярлау керек? Қарқынды цифрландыру дәуірінде тәрбие құндылықтарын қалай сақтауға болады? Бұл үдерісте жасанды интеллект, педагог және білім беру ортасының рөлі қандай? Осы және басқа да өзекті мәселелер Сәрсен Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан университетінің базасында өткен Шығыс Қазақстан облысының техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдары педагогтерінің Тамыз кеңесінде талқыланды.

Кеңестің «Адам капиталын дамыту – техникалық және кәсіптік білім беру жүйесінің стратегиялық негізі» тақырыбы кәсіби диалогтың негізгі бағытын айқындады. Қатысушылар алдағы оқу жылының міндеттерін ғана емес, білім беру жүйесі қазіргі қоғам мен экономика талаптарына сай болуы үшін қандай бағытта дамуы керектігін де талқылады.

Тамыз кеңесі білім беру жүйесінің өкілдері жыл қорытындысын шығарып, жаңа бағдарларды айқындайтын және алдағы оқу жылының күн тәртібін бірлесіп қалыптастыратын дәстүрлі алаңға айналды. Биылғы кездесуде білім сапасы, тәрбие, цифрлық трансформация және адам капиталын дамыту мәселелеріне ерекше назар аударылды.

Кездесудің негізгі тақырыптарының бірі – жаңа Халық Конституциясында айқындалған нормалар мен құндылықтарды білім беру жүйесіне енгізу болды. Қатысушылар бүгінгі таңда білім беру ұйымы кәсіби білім алатын орын ғана емес, сонымен қатар жас адамның дүниетанымы, азаматтық ұстанымы мен жауапкершілігі қалыптасатын орта екенін атап өтті.

Осы ретте «Адал азамат» біртұтас тәрбие бағдарламасының құндылықтарын оқу-тәрбие үдерісіне ықпалдастырудың маңызы арта түседі. Адал, жауапты, еңбекқор және әлеуметтік белсенді азамат қалыптастыру – білім берудің барлық деңгейіндегі педагогтердің ортақ міндеті.

Сонымен қатар «Заң және тәртіп» және «Таза Қазақстан» қағидаттарын іске асыруға ерекше көңіл бөлінді. Бұл жастардың қоғамдық құндылықтар туралы теориялық білім алуымен ғана шектелмейді. Білім алушының заңды құрметтеуі, өз іс-әрекетіне жауапкершілікпен қарауы, еңбек мәдениетін ұстануы және қоршаған ортаға ұқыпты қарауы күнделікті мінез-құлықтың ажырамас бөлігіне айналатын білім беру ортасын қалыптастыру маңызды.

Күн тәртібіндегі тағы бір маңызды мәселе – жасанды интеллект пен цифрлық технологиялардың қарқынды дамуы.

Бүгінде жасанды интеллект білім беру саласына белсенді түрде еніп, оқыту тәсілдерін, тапсырмалар әзірлеуді, бағалау жүйесін және білім беру үдерісін ұйымдастыруды өзгертуде. Педагогтер алдында жаңа мүмкіндіктер ашылғанымен, технологияларды сауатты әрі этикалық тұрғыдан пайдалану жауапкершілігі де артып келеді.

Кеңеске қатысушылар педагогтер мен білім алушылардың цифрлық сауаттылығын және жасанды интеллектпен жұмыс істеу мәдениетін қалыптастыру қажеттігін атап өтті. Бұл ретте технологиялар білім сапасын арттыруға көмектесетін құрал болуы тиіс, алайда ол педагог пен білім алушы арасындағы тікелей өзара байланысты алмастырмауы қажет.

Білім беру үдерісінің орталығында бұрынғыдай адам – оның білімі, қабілеті, құндылықтары мен дамуға деген ұмтылысы қалуы тиіс.

Кеңес тақырыбы еңбек нарығын дамыту тұрғысынан да ерекше маңызға ие. Қазіргі экономикаға тек дипломы бар мамандар емес, үнемі білім алуға, жаңа технологияларды меңгеруге, командада жұмыс істеуге, шешім қабылдауға және сол шешімдері үшін жауапкершілік алуға дайын кәсіби мамандар қажет.

Сондықтан техникалық және кәсіптік білім беру жүйесінің дамуы өңірдің болашағымен тікелей байланысты.

Кеңес барысында Шығыс Қазақстан облысының техникалық және кәсіптік білім беру жүйесін 2026–2027 оқу жылында дамытудың басым бағыттары айқындалды. Олардың қатарында мамандарды даярлау сапасын арттыру, практикалық бағыттағы оқытуды дамыту, заманауи технологияларды енгізу, жұмыс берушілермен өзара байланысты нығайту, цифрлық құзыреттерді дамыту және қауіпсіз әрі қолайлы білім беру ортасын қалыптастыру бар.

Тамыз кеңесінің Аманжолов университетінің базасында өткізілуі өңірдің білім беру қауымдастығы өкілдерін біріктіріп, ашық кәсіби диалог жүргізуге мүмкіндік берді.

Университет білім беру, кәсіби даярлау және адам капиталын дамыту мәселелерін талқылайтын өзекті алаң ретіндегі рөлін жүйелі түрде нығайтып келеді. Мұндай кездесулер ортақ міндеттерді айқындап қана қоймай, тәжірибе алмасуға, жаңа өзара іс-қимыл бағыттарын қалыптастыруға және білім беру саясатының басымдықтарын бірлесіп түсінуге мүмкіндік береді.

Бүгінде білім беру жүйесінің алдында сұранысқа ие білім мен дағдыларды меңгерген ғана емес, елдің әлеуметтік және экономикалық дамуының қозғаушы күшіне айнала алатын ұрпақ тәрбиелеу міндеті тұр.

Сондықтан адам капиталы тамыз кеңесінің тақырыбы ғана емес, бүкіл білім беру жүйесінің стратегиялық бағдарына айналып отыр.

Жаңа оқу жылы да жақындап келеді. Демек, алда – жаңа міндеттер, жобалар мен мүмкіндіктер. Солардың ішіндегі ең маңыздысы – әрбір жас өз әлеуетін толық ашып, сапалы білім алып, Қазақстанның болашағынан өз орнын таба алатын жағдай қалыптастыру.