Биология кафедрасы

1952 жылы Өскемен педагогикалық институты құрылды. Бұл күн біздің кафедраның тарихының бастауы болып саналады. Қазіргі уақытта ол – С. Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан университетінің биология кафедрасы.

1953 жылы жаратылыстану кафедрасы екі кафедраға бөлінді: зоология кафедрасы және ботаника мен химия кафедрасы. Сол кезеңде зоология кафедрасын биология ғылымдарының кандидаты, доцент Лидия Сергеевна Пашина басқарды.

1958–1959 оқу жылында оқытушылар зоология, ботаника және химия кафедраларына біріктірілді. Зоология кафедрасын 1972 жылға дейін биология ғылымдарының докторы, профессор Валерьян Семенович Бажанов басқарды.

1985 жылы ботаника және зоология кафедралары біріктіріліп, биология кафедрасы болып құрылды. Кафедраны биология ғылымдарының кандидаты, доцент Сыбанбеков Қ.Ж. басқарды.

1992 жылға дейін «география және биология», «химия және биология» мамандықтары бойынша мұғалімдер дайындалды. Түлектерге «биология және география мұғалімі» және «химия және биология мұғалімі» біліктілігі берілді.

1991 жылдан бастап көпсатылы білім беру жүйесіне көшу барысында «биология» мамандығы бойынша «биология бакалавры» және «биология мұғалімі» академиялық дәрежесіне ие мамандар даярлау басталды.

1997–2000 жылдары биология кафедрасын биология ғылымдарының кандидаты, доцент Воробьева Т.Г. басқарды. 2000–2005 жылдары кафедра меңгерушісі биология ғылымдарының кандидаты Бурунбетова К.К. болды. Ол 1994 жылы ШҚМУ-ды «биология және жаратылыстану» мамандығы бойынша тәмамдаған.

2006–2014 жылдар аралығында кафедраны биология ғылымдарының кандидаттары, қауымдастырылған профессорлар Шарипханова А.С., Игисинова Ж.Т., Садыканова Г.Е., сондай-ақ биология магистрі Комекова Г.К. басқарды.

2014 жылдан бүгінгі күнге дейін кафедраны биология ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор Китапбаева А.А. басқарып келеді.

Қазіргі уақытта биология кафедрасында өз кафедрасының түлектері еңбек етуде: биология ғылымдарының кандидаттары, қауымдастырылған профессорлар – Китапбаева А.А., Шарипханова А.С., Игисинова Ж.Т., Садыканова Г.Е., биология магистрлері, сениор-лекторлар – Карменова Б.К., Комекова Г.К., Кабатаева Ж.К., Аскарова А.А.

1995 жылдан бастап биология кафедрасында «7M01505, 7M05101 — Биология» мамандығы бойынша магистратура ашылды, ал 2018 жылдан бастап «8D01505 — Биология» мамандығы бойынша докторантура жұмыс істейді.

2018 жылы жаңа білім беру бағдарламалары әзірленіп, сараптамадан өтті: «6В08301 – Аңшылық және аң шаруашылығы» және «6В01512 – Биология-жаратылыстану». 2019 жылы «6В08301 – Аңшылық және аң шаруашылығы» білім беру бағдарламасы «6В08301 – Орман ресурстары, аңшылық және ара шаруашылығы» болып қайта аталды. 2023 жылы фин білім беру стандарттарына сәйкес әзірленген «6В01516 – Биология IP» білім беру бағдарламасы бекітілді.

Биология кафедрасы өз дамуын жалғастырып, білім беру бағдарламалары мен ғылыми-зерттеу жұмыстарын жетілдіруде. Дәстүрді сақтай отырып, кафедра ғылым, білім және табиғатты қорғау салалары үшін жоғары білікті мамандар даярлауда.

Биология кафедрасы | С. Аманжолов атындағы ШҚУ

Жетістіктер

Биология кафедрасының жетістіктері мен танылуы

«6В01505 – Биология» БП – WAAR ұлттық рейтингінің 3-орны (2023). В013 бағыты бойынша НАА «Атамекен» рейтингінде 24 арасынан 4-орын. Кафедра ұжымы – «Үздік кафедра» байқауының жеңімпазы (2018).

Ұлттық рейтинг WAAR 2023

3-орын — Биология БП (В013)

НАА «Атамекен» рейтингінде — 24 арасынан 4-орын. IAAR және Атамекен рейтингтерінде жыл сайын жүлделі орындар.

🏆 Жүлдегерлер

ПОҚ мемлекеттік марапаттары

ҚР білімінің құрметті қызметкерлері

Китапбаева А.А., Игисинова Ж.Т. — «ҚР білімінің құрметті қызметкері» төс белгісі. Карменова Б.Қ. — Білім және ғылым министрінің алғысы.

Студенттік жетістіктер

Гладышев А.О. — «Үздік студент–2024»

Халықаралық конкурстың жеңімпазы. 1 авторлық патент иесі. Республикалық олимпиада жүлдегері.

Жеңіс

Олимпиада 2024

III орын — XVI Республикалық олимпиада

6В01505 «Биология» командасы Ө. Жәнібеков атындағы ОҚПУ олимпиадасында. Амирова А. және Қожахметова Ш. — жеңімпаздар. Екінші жыл қатарынан.

🎓 Контингент: 512 студент, магистрант және докторант. 6 «Алтын белгі» иегері бар. Ең танымал БП — «6В08301 – Орман ресурстары, аңшылықтану және бал арашылық» (245 адам).

Тәрбие жұмысы

Рухани-адамгершілік және экологиялық жауапты тұлғаны қалыптастыру

Кафедраның тәрбие жұмысы студенттердің рухани-адамгершілік қасиеттерін дамытуға, ұлттық құндылықтарды игеруге, шығармашылық қабілеттерін жетілдіруге және табиғатқа жауапты қарым-қатынасты қалыптастыруға бағытталған.

Патриотизм

Азаматтық және патриоттық тәрбие — Н. Тілендиевтің 100 жылдығы, Ш. Уәлихановтың 190 жылдығы, Абайдың 180 жылдығы, Ә. Бөкейхановтың 160 жылдығына арналған іс-шаралар.
Экология және ғылым

«Білгірлер сайысы — Мәртебелі Биология!» байқауы, субботниктер, табиғатты қорғау акциялары, «Құстарға қамқоршы болайық» іс-шарасы, этнопарк пен мұражайларға экскурсиялар.
Адамгершілік және заңдылық

Мейірімділік, адалдық, еңбексүйгіштік тренингтері. Құқық қорғау органдарымен кездесулер, сыбайлас жемқорлыққа қарсы жұмыс, академиялық адалдық.
Спорт және мәдениет

Спорттық жарыстар, марафондар, ұлттық ойындар, салауатты өмір салтын насихаттау. Театрларға, көрмелерге, халық шығармашылығы фестивальдеріне бірлесіп бару.

💬 Жүйелі тәрбие жұмысының арқасында студенттер білімді, мәдениетті, жауапты және бәсекеге қабілетті маман болып қалыптасады.

Ғылыми-зерттеу жұмысы

Шығыс Қазақстан экожүйелерінің биологиялық алуантүрлілігі

Шығыс Қазақстанның флорасы және дәрілік өсімдіктерді ұтымды пайдалану

Аймақтың өсімдік дүниесін кешенді зерттеу, дәрілік түрлерді анықтау, оларды ұтымды пайдалану және сақтау әдістерін жасау. ҚР БҒМ гранттық қаржыландыру байқауларына қатысу.

Жетекшілер: б.ғ.к. Китапбаева А.А., б.ғ.к. Игисинова Ж.Т.

Шығыс Қазақстан фаунасы, зоогеографиялық таралуы және жануарларды қорғау

Жануарлар дүниесін зерттеу, зоогеографиялық таралуы, табиғатты қорғау шараларын жасау. «Тірі табиғат феномендері» ғылыми үйірмесі. ҚР патенті №7715 пайдалы модель (2023).

Жетекшілер: а.ш.ғ.к. Колосова С.Ф., Карменова Б.Қ., Кабатаева Ж.Қ.

Білімді цифрлық трансформациялау: ЖИ рөлі және экологиялық-кәсіби құзыреттілік

Биологиялық білімге ЖИ мен цифрлық технологияларды енгізу, студенттердің экологиялық-кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру, жаңа оқыту әдістерін зерттеу.

Жетекші: б.ғ.к. Шарипханова А.С.

Соңғы 5 жылда Web of Science және Scopus журналдарында 26-дан астам мақала. Жыл сайын конференция жинақтарында студенттер мен магистранттармен бірлесіп 50-ге дейін мақала жарияланады.
ҚР БҒМ гранттары: ШҚО халқының денсаулық көрсеткіштерінің кеңістіктік-уақыттық динамикасын ГАЖ-технологиялармен модельдеу (Садыканова Г.Е.); техногендік факторлардың ағаш тұқымдастарына әсерін дендроиндикация әдісімен зерттеу (Алипина Қ.Б.).
START-UP жобалар: 1-орын (250 000 тг) — арашылық өнімінің экологиялық таза адсорбцияланған технологиясы (Гладышев А.О., 2023); 2-орын (200 000 тг) — прополис экстрактына негізделген «Денсаулық капсуласы» (2024).
ШҚО мектеп оқушыларының биология пәнінен жыл сайынғы өңірлік олимпиадасы. Жеңімпазға 4 жылдық ректорлық грант беріледі. ПОҚ олимпиадаларда және жобалар байқауларында төреші болып қатысады.

Академиялық ұтқырлық

Халықаралық тағылымдамалар және жоғары оқу орындарымен ынтымақтастық

Серіктестер: А. Мицкевич атындағы университет (Польша), Альберт Людвиг университеті (Германия), Улудаг университеті (Түркия), И. Жансүгіров атындағы Жетісу университеті, Торайғыров университеті, Х.А. Яссауи атындағы ХҚТУ, Д. Серікбаев атындағы ШҚТУ, Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті.

ПОҚ шетелдік тағылымдамалары

🇵🇱

2021–2025

Кабатаева Ж.Қ., Алипина Қ.Б., Бағымбаева З.Б.

А. Мицкевич атындағы университет (Познань, Польша). Ғылыми тағылымдамалар, биоалуантүрлілік зерттеулері және педагогикалық тәжірибе алмасу.

🇩🇪

2021–2025

Алипина Қ.Б.

Альберт Людвиг университеті (Фрайбург, Германия). Дендроиндикация әдісімен зерттеулер, ғылыми кеңес алу (Dolamсурен, Германия).

🇹🇷

2021–2025

Кабатаева Ж.Қ., Амангелді Н.М.

Улудаг университеті (Анкара, Түркия). Ғылыми тағылымдамалар, биология және білім саласындағы зерттеулер.

ПОҚ ішкі академиялық ұтқырлығы

🇰🇿

2020–2021

Карменова Б.Қ.

Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті. Біліктілікті арттыру және педагогикалық тәжірибе алмасу.

🇰🇿

2022, 2023

Китапбаева А.А.

И. Жансүгіров атындағы Жетісу университеті (22.02–05.03.2022 және 18.11–02.12.2023). Кафедра меңгерушісінің әдістемелік тағылымдамасы.

🇰🇿

2023

Игисинова Ж.Т.

Торайғыров университеті (17.02–29.04.2023). Ғылыми-әдістемелік тағылымдама, озық педагогикалық тәжірибе алмасу.

🇰🇿

2024–2025

Китапбаева А.А., Алипина Қ.Б., Тергенбаева Ж.Т.

Х.А. Яссауи атындағы ХҚТУ және Д. Серікбаев атындағы ШҚТУ. Оқыту және әдістемелік ынтымақтастық.

🧑‍🏫 ПОҚ жыл сайын қала мен облыс мектептерінің мұғалімдерімен дөңгелек үстелдер, шеберлік сыныптар өткізеді, олимпиадалар мен жоба байқауларында төреші болып қатысады.

Әдістемелік жұмыс

Оқу құралдары, электрондық ресурстар және біліктілікті арттыру

2020–2025 жылдары қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде 30-дан астам оқу құралдары мен монографиялар жарияланды. ПОҚ видеодәрістер мен электрондық оқу ресурстарын жасауды жалғастыруда.

30+

5 жылдағы оқу құралдары

26+

5 жылдағы Scopus/WoS мақалалар

100%

ПОҚ біліктілігін арттырады

Кафедраның таңдаулы оқу құралдары

Шарипханова А.С. — «Биологияны оқыту әдістемесі» (2023, қаз.), «Өсімдіктер экологиясы» (2024), «Топырақ биологиясы мен экологиясы» (2024, Комекова Г.Қ. бірлесіп)
Садыканова Г.Е. — «Биоалуантүрлілік және оны бағалау» (2023), «Жасушаға саяхат» электрондық курсы (Coursera платформасы), педагогикалық емтиханға арналған оқу-әдістемелік құрал (Тулегенова Б.З. бірлесіп, 2023–2024)
Колосова С.Ф. — «Биология пчелиной семьи» (2024), «Кормовая база животноводства» (2024), «Биотехния и дичеразведение» (2024)
Алипина Қ.Б. — «Орман таксациясы» (2025); Игисинова Ж.Т., Кабатаева Ж.Қ. — микробиология және вирусология бойынша зертханалық жұмыстар (2020, қаз./орыс.)

Барлық құралдар мен монографиялар (PDF)