ТҮРКИЯЛЫҚ ПРОФЕССОР AMANZHOLOV UNIVERSITY-ДЕ АЛАШ ТАРИХЫНА ҚАТЫСТЫ ӨЗ ЗЕРТТЕУ КӨЗҚАРАСЫН ҰСЫНДЫ

Сәрсен Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан университетінде профессор, тарих ғылымдарының докторы, түркітанушы, Мұстафа Шоқай мұрасын зерттеуші Абдиуакап Караның қонақ дәрісі өтті.

Кездесуді Қазақстан тарихы және әлеуметтік-гуманитарлық пәндер кафедрасы ұйымдастырды. Дәріске кафедра оқытушылары, докторанттар, магистранттар мен университет студенттері қатысты.

Кездесудің негізгі тақырыбы – «Алаш қозғалысын зерттеу және цифрлық тарихнама». Өз баяндамасында профессор Алаш қозғалысының тарихын зерттеу мәселелеріне, тарихи деректермен жұмыс істеу ерекшеліктеріне және өткенді зерделеудің заманауи тәсілдеріне тоқталды.

Дәрістің едәуір бөлігі Мұстафа Шоқайдың тарихи мұрасына арналды. Абдиуакап Кара көптеген жылдар бойы оның өмірін, қоғамдық-саяси қызметін және еңбектерін зерттеп келеді. Бұл тақырыпқа жүгіну Мұстафа Шоқайдың қызметін ғана емес, ХХ ғасырдың басындағы ұлттық зиялы қауым өкілдерінің идеялары қалыптасқан тарихи кезеңді де тереңірек түсінуге мүмкіндік береді.

Студенттер үшін бұл тақырыптың маңызы ерекше. Өйткені Алаш қозғалысының тарихы мен оның көрнекті өкілдерінің мұрасы ұлттық сана, білім, мәдениет және елдің болашағы мәселелерімен тікелей байланысты. Дәріс барысында қатысушылар шетелдік зерттеушінің осы мәселелерді зерделеудегі ғылыми тәсілдерімен танысып, өздерін қызықтырған сұрақтарды ғалыммен талқылады.

Профессор цифрлық тарихнаманың мүмкіндіктеріне де жеке тоқталды. Заманауи цифрлық технологиялар тарихи материалдармен жұмыс істеу тәсілдерін өзгертіп, ақпараттың үлкен көлемін жүйелеуге, электрондық мұрағаттармен жұмыс істеуге, түрлі дереккөздерді салыстыруға және жаңа талдау әдістерін қолдануға мүмкіндік береді. Студенттер мен жас зерттеушілер үшін мұндай құралдарды меңгеру қазіргі ғылыми жұмыстың маңызды бөлігіне айналып отыр.

Дәріс тақырыбы бойынша Әлия Өскембай Ақымқызы да сөз сөйледі. Кездесуге тарих ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор Раушан Нұрбекова модераторлық етті. Іс-шараға Қазақстан тарихы және әлеуметтік-гуманитарлық пәндер кафедрасының меңгерушісі Аяулы Қалымбекова да қатысты.

Кездесу ғылыми және тарихи басылымдармен танысумен жалғасты. Профессор кафедра қорына тарихи мұраға арналған екі кітапты сыйға тартты. Олар – Құрбанғали Халидұлының «Шығыстың бес елінің тарихы» еңбегі және «Құрбанғали Халидұлы: дерек, тарих, таным» басылымы. Кітаптарды кафедра меңгерушісі Аяулы Қалымбекова қабылдап алды.

Қонақ дәріс ғалым мен университет жастары арасындағы мазмұнды кездесуге ұласты. Студенттер тарихи деректермен көп жылдан бері жұмыс істеп, Мұстафа Шоқай мұрасын зерттеп жүрген ғалымның пікірін тыңдап, заманауи цифрлық технологияларды тарихи ғылымда қалай қолдануға болатынын талқылауға мүмкіндік алды.

Мұндай кездесулер университеттің академиялық кеңістігін кеңейтіп, студенттер мен жас зерттеушілерге тарихты әртүрлі ғылыми тәсілдер арқылы зерделеуге, дереккөздерді салыстыруға және өткеннің маңызды беттеріне қатысты өзіндік көзқарасын қалыптастыруға мүмкіндік береді.