20 қараша 2026


AMANZHOLOV UNIVERSITY АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНА АРНАЛҒАН ИННОВАЦИЯЛЫҚ ШЕШІМДЕР ҰСЫНДЫ

Елордада өткен III Стратегиялық серіктестер форумында ғылым мен бизнес арасындағы байланысты нығайту жөнінде көтерілген бастамалар «Ауыл» партиясының өкілдерімен өткен жұмыс кездесуінде жалғасын тапты. Сәрсен Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан университетінің Басқарма төрағасы – ректор Гүлжан Жарасова мен университеттің жас ғалымы Нариман Қайырбеков партия төрағасы Қайрат Айтуғановпен, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаттары Владимир Киян, Алмас Мұхамбетов және Динара Райханова кездесті.

Кездесудің басты тақырыбы – университет ғалымдарының ғылыми әзірлемелерін ауыл шаруашылығы өндірісіне енгізу перспективалары. Тараптар табиғи ресурстарды тиімді пайдалануға, егін шаруашылығының өнімділігін арттыруға және химиялық заттарды қолдануды азайтуға мүмкіндік беретін технологияларға ерекше назар аударды.

Ұсынылған әзірлемелердің бірі – құрғақшылық жағдайында топырақтағы ылғалды сақтауға арналған табиғи биогидрогель. Ол өз салмағынан 800 пайызға дейін суды сіңіріп, оны өсімдіктердің тамыр жүйесіне біртіндеп жеткізе алады. Ұсынылған мәліметтерге сәйкес, бұл технологияны қолдану топырақтың ылғалдылығын 25 пайызға дейін арттыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы маусымы аяқталғаннан кейін материалды топырақтан жинап алу қажет емес, өйткені ол табиғи жолмен ыдырайды. Бұл оны шаруашылықта қолдануды едәуір жеңілдетеді.

Топырақтағы ылғалды сақтауға арналған шешімдермен қатар, ғалымдар ауыл шаруашылығы өндірісінің экологиялық қауіпсіздігін арттыруға бағытталған әзірлемелерін де таныстырды. Олардың қатарында зиянды химиялық тыңайтқыштарға балама бола алатын янтарь қышқылы мен металл иондары негізіндегі биопрепараттар, жоғары сорбциялық қасиеттерге ие биокөмір және қорғаныш қабатын қалыптастыруға арналған биоқабықшалар (biofilms) бар.

Ұсынылған технологиялардың ерекшелігі – олардың практикалық маңызымен қатар, өндірісте пайдаланылатын шикізатында. Барлық өнімдер ауыл шаруашылығы дақылдарының қалдықтарынан, соның ішінде күнбағыс қауызы мен соя қабығынан өндіріледі. Мұндай тәсіл өсімдік қалдықтарын қайта кәдеге жаратуға, сонымен қатар экологиялық қауіпсіздік пен ресурстарды үнемдеу мәселелерін қатар шешуге мүмкіндік береді.

Университет ғалымдарының тағы бір маңызды зерттеу бағыты – судың сапасын қамтамасыз ету. Кездесуге қатысушыларға «AqaSaf» коммерцияландыру жобасы да таныстырылды. Жоба аясында суды 95 пайызға дейін тазартатын отандық сүзгілер әзірленген. Бұл бастама ғылыми зерттеулердің практикалық қолданысқа еніп, университеттік технологиялардың нарыққа шығу мүмкіндігін көрсетеді.

«Ауыл» партиясының өкілдері ұсынылған ғылыми әзірлемелерге ерекше қызығушылық танытып, оларды еліміздің ауыл шаруашылығы кәсіпорындарына енгізуге қолдау көрсетуге дайын екендіктерін білдірді.

Кездесу Amanzholov University-дің аграрлық сектор өкілдерімен ынтымақтастығын дамыту және ғылым, бизнес пен өндіріс арасындағы байланысты нығайту жолындағы маңызды қадам болды. Университет қолданбалы зерттеулерді дамытып, жас ғалымдардың бастамаларын қолдауды және экономиканың өзекті мәселелерін шешуге бағытталған ғылыми әзірлемелерді өндіріске енгізуді жалғастыруда. Партия өкілдерінің ұсынылған технологияларды енгізуге қолдау көрсетуге дайын екендіктерін білдіруі университеттің ғылыми әлеуетін іс жүзінде жүзеге асыруға жаңа мүмкіндіктер ашады.