AMANZHOLOV UNIVERSITY: ЭКОЛОГИЯЛЫҚ ЗЕРТТЕУЛЕРДЕ АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫҢ МҮМКІНДІКТЕРІ ТАЛҚЫЛАНДЫ

Сәрсен Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан университетінде «Экологиядағы ақпараттық технологиялар» атты халықаралық ғылыми семинар өтті. Іс-шара IT және жаратылыстану ғылымдары жоғары мектебі мен Биология кафедрасының ұйымдастыруымен АР23489325 «ГАЖ технологияларын қолдана отырып, Шығыс Қазақстан облысы халқының денсаулық көрсеткіштерінің кеңістіктік-уақыттық динамикасын модельдеу» гранттық жобасы аясында өткізілді.

Семинар жұмысына ғалымдар, оқытушылар, зерттеушілер, магистранттар мен студенттер қатысты. Ғылыми бағдарлама Қазақстандық және шетелдік жоғары оқу орындарының өкілдерін біріктіріп, экологиялық үдерістерді зерттеудің заманауи тәсілдеріне, қоршаған орта мен халық денсаулығына қатысты деректерді кеңістіктік талдауға, сондай-ақ экологиялық зерттеулерде геоақпараттық технологияларды қолдануға арналды.

Семинарды Сәрсен Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан университеті Биология кафедрасының биология ғылымдарының кандидаты, профессор-зерттеуші Гүлназ Есімбекқызы Садыканова ашты. Ол өз сөзінде экологиялық үдерістерді және олардың халық денсаулығына әсерін зерттеуде пәнаралық өзара іс-қимыл мен заманауи цифрлық құралдарды қолданудың маңызын атап өтті.

Алғашқы ғылыми баяндаманы Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінің Жаратылыстану ғылымдары және география факультетінің PhD, қауымдастырылған профессоры Санат Құмарбекұлы жасады. Оның «Қоршаған орта факторларының халық денсаулығына әсері: аумақтық талдау» тақырыбындағы баяндамасында экологиялық факторлар мен халық денсаулығы көрсеткіштерінің өзара байланысын кеңістіктік бағалау тәсілдері ұсынылды.

Гүлназ Есімбекқызы Садыканова «ГАЖ технологияларын қолдана отырып, Шығыс Қазақстан облысын экологиялық аудандастыру» тақырыбында баяндама жасады. Зерттеу аясында өңірдің экологиялық жағдайын кешенді бағалау және аумақтық саралау кезінде геоақпараттық әдістерді қолдану мүмкіндіктері қарастырылды.

Қазан федералдық университетінің география ғылымдарының кандидаты, доценті Руслан Анатольевич Уленгов «ГАЖ технологияларын пайдалана отырып, Қазан қаласы қоршаған ортасы компоненттерінің экологиялық жағдайын бағалау» тақырыбында баяндама жасады. Баяндамада қалалық ортаның жекелеген компоненттерінің жағдайын талдауда цифрлық құралдарды қолдану мүмкіндіктері қарастырылды.

Алтай мемлекеттік университетінің (Барнаул, Ресей Федерациясы) география ғылымдарының кандидаты, доценті, Экономикалық география және картография кафедрасының меңгерушісі Евгений Петрович Крупочкин «Алтай өлкесінің экологиялық мәселелерін зерттеудің кеңістіктік-уақыттық аспектілері: теория, әдістеме, нәтижелер» тақырыбында баяндама ұсынды. Баяндамада өңірдің экологиялық мәселелерін олардың кеңістіктік және уақыттық динамикасын ескере отырып зерттеудің заманауи тәсілдері қарастырылды.

Сәрсен Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан университеті Биология кафедрасының педагогика ғылымдарының магистрі, лекторы Зухра Болатбековна Багимбаева «Шығыс Қазақстан облысы халқының сырқаттанушылығының кеңістіктік-уақыттық динамикасын ГАЖ-талдау» тақырыбында зерттеу нәтижелерін таныстырды. Баяндамада халықтың сырқаттанушылық көрсеткіштерінің аумақтық ерекшеліктері мен динамикасын талдауда ГАЖ құралдарын пайдалану мүмкіндіктері көрсетілді.

ННЛКП-ның Өсімдіктер биологиясы және биотехнологиясы зертханасының қызметкерлері Гладышев пен Доланбаева «Биологиялық белсенді қоспаларды әзірлеу кезінде ара шаруашылығы өнімдерінің экологиялық қауіпсіздігін бағалаудағы ақпараттық-талдамалық тәсіл» тақырыбында баяндама жасады. Баяндамада ара шаруашылығы өнімдерінің экологиялық қауіпсіздігін бағалау және оларды биологиялық белсенді қоспалар әзірлеуде пайдалану кезінде ақпараттық-талдамалық әдістерді қолдану тәсілдері ұсынылды.

Ғылыми бағдарламаны 7М01505 «Биология» білім беру бағдарламасының 2-курс магистранты Сырым Сыдықов қорытындылады. Оның «ГАЖ қолдана отырып, Өскемен қаласының экологиялық жағдайын кеңістіктік саралау» тақырыбындағы баяндамасы қаладағы экологиялық жағдайды талдауда геоақпараттық технологияларды қолдануға арналды.

Жалпы пікірталас кезінде семинарға қатысушылар ұсынылған зерттеулердің нәтижелерін талқылап, экология ғылымының өзекті мәселелері бойынша пікір алмасты. Экологиялық ақпаратты кешенді талдау, экологиялық мониторинг деректерін аумақтардың кеңістіктік сипаттамаларымен және халықтың сырқаттанушылық көрсеткіштерімен салыстыру, сондай-ақ қоршаған ортаға антропогендік әсерді зерттеуде ГАЖ технологияларын қолдану перспективаларына ерекше назар аударылды.

Халықаралық ғылыми семинар зерттеушілер, оқытушылар мен білім алушылар арасында кәсіби білім және ғылыми тәжірибе алмасуға мүмкіндік берген маңызды алаңға айналды. Іс-шара пәнаралық байланысты дамытуға, ғылыми байланыстарды кеңейтуге және Қазақстан мен шетелдік білім беру ұйымдары арасындағы ынтымақтастықты нығайтуға ықпал етті.

Мұндай ғылыми іс-шараларды өткізу зерттеу нәтижелерін таныстыруға, заманауи әдістемелерді талқылауға және экология, биология және геоақпараттық технологиялар салаларындағы бірлескен ғылыми жұмыстың жаңа бағыттарын қалыптастыруға мүмкіндік береді.